Zuid Patagonië, ijs en vuur aan het einde van de wereld

Laatst bijgewerkt op 25 januari 2026 door Bestemming Patagonië

Naar Ushuaia ✈️

We hebben een ochtendvlucht naar wat bekend staat als de zuidelijkste stad van de wereld: Ushuaia. We laten het hotel een taxi bellen en alles wordt keurig verzorgd. Met een half uurtje zijn we op het nationale vliegveld dat ten noorden van de stad, dichter bij het centrum, ligt. De formaliteiten gaan gemoedelijk, het is wat stoeien met de bagage omdat we minder gewicht mogen meenemen dan op de internationale vlucht, maar gelukkig doen ze niet moeilijk.

De vlucht duurt ongeveer 3,5 uur en door het heldere weer zien we prachtige landschappen onder ons. Pas aan het einde van de vlucht is het weer somber en belet de bewolking ongestoord zicht op de bergen. Het is koud en bewolkt in Ushuaia horen we van de piloot, en als we onder het dikke wolkendek vandaan vliegen, zitten we natuurlijk weer aan de verkeerde kant voor het beste uitzicht op de besneeuwde bergtoppen 🏔️. De vrouw naast Patricia begrijpt dat het voor ons allemaal nieuw is en laat haar half over haar schoot heen de landing filmen. We zeggen maar niet dat dat een beetje mislukt.

Hoewel we tot aan een heuse gate taxiën en door een slurf naar de terminal lopen, is het vliegveld verder zo klein dat er maar twee bagagebanden zijn en wij slechts door een dunne, mat-kunststofglazen schuifdeur van de buitenwereld gescheiden zijn. Voor de show moeten we onze handbagage door een provisorische scanner laten. John loopt gewoon met z’n koptelefoon in zijn handen er langs. Binnen mum van tijd hebben we onze koffers en lopen we die dunne schuifdeur door. Dit keer staat niemand ons op wachten.

Ushuaia

Achter de kleine taxidesk 🚕 zit niemand en dus lopen we naar buiten waar we meteen worden aangesproken. De taxichauffeurs buitelen over elkaar heen voor onze aandacht en daarbij vergeten ze eerlijk te zijn. Wat is echt en wat niet? De taxi’s zijn hier niet zwart geel zoals in BA, maar gewone auto’s met een taxilicht op het dak. Gelukkig hebben we ons voorbereid hoeveel het ongeveer mag kosten, dat korte ritje naar het centrum. Zo’n 250 à 260 Peso’s hebben we gehoord van het pension waar we nu naartoe gaan. We zijn dus snel uit onderhandeld.

De chauffeur helpt ons met de bagage en dan nemen we plaats in een aftandse auto. Er zit maar zo’n 30 minuten tussen de landing van het vliegtuig en het moment dat we in de taxi stappen. De taxi’s hier zijn vooral functioneel. Het taxiritje naar het centrum van Ushuaia is maar zo’n 7 km. De weg geeft al een paar mooie uitzichten op de baai, het stadje en de bergen daar achter. Er schijnt een waterig zonnetje en het is helemaal niet zo koud. Of we hebben thuis voldoende portie koude gehad en zijn al wat gewend.

Ons pension ligt een paar straten hoger dan de hoofdweg. Meteen al zien we mooie doorzichten, dat smaakt naar meer. Dat Argentinië niet zoveel rekening houdt met minder validen, ervaren we als we de deur van het pension open doen: we staan meteen onderaan een steile trap en er is geen lift te bekennen. Oké, dat wordt dus twee koffers en overige bagage omhoog zeulen🧳.

Een zwangere jonge dame komt bovenaan kijken. “Patricia?”, vraagt ze. Yep. We worden gelukkig verwacht. Links bovenaan de trap is kamer numero uno. Rechts lopen we tegen een kleine receptiebalie aan waarachter de jonge dame plaatsneemt. Er gaat nog een trap naar boven, waarschijnlijk naar de recreatieruimte waarover we gelezen hebben. We registreren ons in het gastenboek (een voorgaande gast heeft die genderneutraal ingevuld), waarbij ze zelfs ons beroep wil weten. We maken er wat moois van en volgen haar naar kamer nummer 6️⃣, praktisch naast de receptie. Ze vraagt ons onderwijl haar haar gebrekkige Engels niet kwalijk te nemen. Geeft niet meid, we leren het je wel dus we gaan even geen Spaans spreken met je.

De deur opent naar een warme kamer. Te warm als je het ons vraagt. Er staat een klein tweepersoonsbed en een stapelbed in, waarboven een ouderwetse tv hangt 📺. Even schrikken we want we zien geen badkamer en we hebben het niet zo op badkamertje delen. Maar gelukkig blijkt de badkamer achter ons, naast de deur waardoor we binnen liepen. Het is allemaal wat krap en gedateerd maar goed genoeg. En qua lawaai een verademing in vergelijking met het hotel in Buenos Aires.

Als we alles een plekje hebben gegeven lopen we de deur uit voor een verkenningstocht. Het is lunchtijd en John zag op internet een vegetarisch tentje om de hoek. El Bambú heet het 🌱. Hoewel we er mensen naar binnen zien gaan, ziet het er wat armoedig uit. Het blijkt ook alleen maar een afhaaltentje, dus we lopen door. Twee straten naar beneden, over een voetpad met meer gaten dan asfalt en enkele traptreden (niet voor mindervaliden dus), komen we uit bij Calle San Martín, dé winkelstraat. Hier is alles te vinden aan winkels, banken en restaurantjes. Etalages hangen al vol kerstversieringen, dat nog drie weken weg is.

We lopen binnen bij Marco Polo aan San Martin 748, waarover we ook hebben gelezen op internet. Het is een vrij nieuw, hip eetcafé en hotelreceptie tegelijk met laagdrempelige gerechten waartussen genoeg vega(n) opties zitten 🌱. Rechts van de ingang staan twee bureauachtige tafels waar mensen met laptops zitten. Dan zien we ook links een soort barretje met aansluitingen voor usb en stekkers. Er zijn bijna net zoveel stopcontacten als zitplaatsen, dus erg ingesteld op de bloggende reiziger. Er zijn dan ook aardig wat mensen maar we vinden een plek vlakbij de deur. We bestellen een mediterraanse crêpe en spinazie gnocchi met broccolisaus en ieder een gezond drankje. Doe eens gek. Het kost allemaal geen drol, voor zo’n €15 zijn we klaar.

Na de lunch blijven we nog even lekker zitten, het is een comfortabel plekje. Dan lopen we de deur uit richting de haven met uitzicht over het beroemde Beagle Kanaal. Voor ons ligt het roestige wrak van de sleepboot Saint Christopher dat al in 1957 op deze plek is gestrand. Argentijnse meeuwen zoeken naar voedsel in het water. In de verte besneeuwde bergtoppen, die horen bij Chili. Vlakbij de haven staan kiosken van organisaties die bootreizen en excursies aanbieden. Want hier vandaan kun je pinguïnexcursies maken, over het Beagle Kanaal varen en zelfs naar Antarctica. Tussen de kiosken staat het ‘Fin del Mundo’ bord, waar we op ons gemakkie proberen een foto met ons tweeën te maken. Na nog een paar straten door gelopen te hebben en een boodschapje om de avond door te komen, is het mooi geweest. Morgen begint ons camperavontuur 🚐.

Naar Tierra del Fuego NP 🔥

Op onze tweede dag in Ushuaia nemen we de stoere 4wd camper in ontvangst. We hoeven er nauwelijks een stap voor te zetten, want die wordt aan de deur van ons pension afgeleverd. Wat een service van Patagonia Austral Motorhome 🙏🏻. Nog sterker: de camper wordt speciaal voor ons van thuisbasis Rio Grande hier naartoe gereden, een rit van ruim 200 km!

We hebben om 10 uur afgesproken en dat is niet tegen dovemansoren gezegd. Niets mañana mañana, de klant is koning en dus staat Anibal keurig op tijd onderaan de trap van het pension. Voor iemand die veel met toeristen te maken heeft, spreekt ie bijzonder slecht Engels. Nu heeft hij het geluk dat wij wel een paar woorden Spaans spreken, maar hoe dat dan gaat met toeristen die dat niet kunnen…. Joost mag het weten. Anibal neemt uitgebreid de tijd om ons door de papieren en de camper te loodsen. Het ziet er allemaal netjes en verzorgd uit, dus we kunnen niet wachten om aan ons camper avontuur te beginnen. Anibal laat ons zeker nog zo’n anderhalf uur wachten. Dan is het tijd voor de ceremoniële sleuteloverdracht 🔑 en om afscheid te nemen. Anibal moet met de bus terug naar Rio Grande.

We pakken onze spullen uit de kamer, laden de camper in en zeggen onze gastvrouw vriendelijk gedag. Zoals altijd beginnen we onze roadtrip met een boodschap, nu bij een kleine supermarkt om de hoek 🛒. Het is maar voor twee dagen; voordat we écht op pad gaan, komen we hier nog even terug.

We rijden in westelijke richting Ushuaia uit. Al heel snel, juist waar we de bebouwde kom uit rijden en Ruta 3 (RN3) op rijden, wordt de weg van gravel met veel gaten en kuilen. Ah, nu weten we weer waarvoor we de 4wd hebben. Gelukkig is de weg droog en daardoor prima te berijden. Het nationale park is hier ook maar 5 km vandaan. De weg laveert wat door het groen, met de besneeuwde bergtoppen aan onze rechter kant 🏔️. In de eerste kilometer zijn links nog wat boerderijen of bedrijfjes. Bij een gammel bruggetje staat het bord voor de Tren del Fin del Mundo 🚂 aangegeven; het stationnetje staat 2 km verderop. De weg volgt nu aan de andere kant het kleine riviertje, dat in een mooi dal ligt. We rijden er nagenoeg alleen. Even verderop is de officiële ingang van het park. Hier betalen we 980 peso’s, ofwel nog geen €14.

Tierra del Fuego NP – Bahía Lapataia 🌿

Als we het officiële park inrijden maken de besneeuwde toppen plaats voor een bosachtige omgeving. Dat voelt lekker. Bij Lapataia rijden we even het bos uit en zien we de besneeuwde toppen weer. Hier nodigen de verschillende meertjes en plassen uit om even de benen te strekken en er is een bezoekerscentrum waar wat gegeten en gedronken kan worden. Maar we besluiten eerst helemaal door te rijden naar het einde van RN3, die ruim 3.000 km geleden in Buenos Aires begon. We schurken nu tegen de Chileense landsgrens aan.

Binnen enkele minuten bereiken we het doodlopende einde, aan de kop van Bahía Lapataia, dat verderop overgaat in het Beagle Kanaal. Hier parkeren we voor onze eerste wandeling 🚶🏻🚶🏻‍♀️. We zijn op amper een half uur rijden van Ushuaia.

Een vlonderpad leidt naar het officieuze Einde van de Wereld. We hebben eindeloos zicht over het water voor ons en de bergen achter ons. Om ons heen scharrelen Patagonische ganzen en ook andere vogeltjes komen nieuwsgierig bij ons kijken. De wandelingen hier zijn genummerd en het vlonderpad gaat over in wandeling nummer 6 (Sendero La Baliza), een korte wandeling van ongeveer 20 minuten langs de oever van de baai. De wandeling voert eerst door een soort alpenweide met veel paardenbloemen en dan langs een soort kleine vallei met allemaal dode bomen waarin dwergpapegaaien elkaar het hof maken 🦜. Daarna volgt de wandeling de oever en komt uit bij een vuurtorentje op een rots, waar veel eenden zitten met typerende knaloranje snavel en poten. Hier kunnen we niet meer verder. Hoewel we goed voorbereid gekleed zijn, is het zeer aangenaam weer; niet heel koud, bewolkt met een waterig zonnetje en weinig wind.

Laguna Negra en camping 🏕️

Terug bij de camper worden we door een jong stel uit Israël aangesproken of we hen willen afzetten bij de eerste de beste camping die we op de terugweg tegenkomen. Tuurlijk, no problemo. Wij maken hier een korte wandeling naar Laguna Negra over een krakkemikkig vlonderpad. Niet super bijzonder na wat we net hebben gezien, maar we zijn helemaal alleen en wat een stilte!

Dan rijden we verder naar Lago Roca in de veronderstelling dat daar ook een camping is. Maar dat is dus niet (meer) zo. Ook al staat het op elke kaart. Kamperen op de parkeerplaats van het bezoekerscentrum mag niet en dus gaan we terug naar de camping waar we vandaan kwamen en waar ook de Israëli’s hun tent hebben opgezet 🏕️.

De camping is niet meer dan een open plek op een kleine langtong in de Rio Lapataia aan RN3. Er zijn geen voorzieningen, behalve een mobiele toiletunit. In het gras scharrelen Patagonische kanaries en we kijken uit over de rivier. Er staan al vier campers met Fransozen en wij sluiten vooraan aan. Handig is anders, maar oké. Even later komt er een vergelijkbare camper met twee Nederlanders bij staan, dus houden we angstvallig onze mond 😆. En dan kan voor het eerst het ritueel beginnen: passen en meten om de juiste nachtstand te ontdekken; we weten nog niet helemaal hoe we het makkelijkst de bagage een plek kunnen geven. We maken het bed op en koken een ruime portie macaroni 🍝, traditiegetrouw ons eerste diner tijdens een vakantie. Het is nog lang licht. Als we aan de thee zitten en het donker is geworden (pas rond 22.30 uur), steekt de wind behoorlijk op.

Tierra del Fuego NP – Pampa Alta 🌿

Ook ’s nachts waait het behoorlijk en dat gaat de hele ochtend door. Omdat het vroeg licht is, zijn we vroeg wakker maar we sluimeren nog een tijdje. John neemt rond 6 uur de moeite om naar het toilet te gaan. Rond 8:15 uur houden we het voor gezien en blijven we wakker. Tijd voor ons eerste ochtendritueel. Het is frisjes, maar heerlijk zonnig weer 🌤️.

Als we klaar zijn, rijden we een stukje terug over RN3 naar de ingang van het park. We stoppen bij het begin van de Sendero de interpretación Pampa Alta. Er is verder niemand op de kleine parkeerplaats. We lezen dat het ongeveer 40 minuten lopen is tot Pampa Alta. Tijdens de wandeling zijn 12 displays te zien met informatie over de route. Het begin van de wandeling is een goed, breed en vlak recht-toe-recht-aan bospad langs de Arroyo Piloto, een door sneeuw en regen gevoed stromend beekje.

Het pad gaat maar geleidelijk omhoog. Display 5 gaat over de vreetlust van de bever 🦫. Het bord staat bij een stuk dood bos. Vlak na het display over de leeftijd van bomen steken we het beekje over. Af en toe moeten we oppassen voor paardenpoep. Het bos is nu een chaos van omgevallen en schuine bomen geworden. De kleuren zijn echter fantastisch. Na display 7 steken we het beekje weer over en wordt de route een steiler wordend wortelpad. Langzaam maar zeker raken we het geluid van het stromende beekje kwijt. Hier en daar hebben we fraaie doorkijkjes richting het Beagle Kanaal en de bergen daar achter. Nabij het einde wordt het pad smaller en steiler. Onze jassen kunnen nu toch echt uit. Het laatste stuk lijkt meer op een hoogvlakte; we komen op een vlakte met prachtig uitzicht en een meer dan 200 jarige boom die ons verwelkomt 🌳. We voelen het warme zonnetje.

Vanaf deze hoogvlakte gaat de wandeling verder, dalend om als rondwandeling weer bij de hoofdweg te eindigen. Wij kiezen ervoor om na ongeveer een half uur op deze mooie plek te hebben gestaan, via dezelfde route terug te gaan. Er is nog meer dat we willen zien.

Correo del fin del mundo 📮

Met de auto steken we RN3 over naar Ensenada Zaratiegui, aan de kust. Hier begint (of eindigt natuurlijk) voor de liefhebbers de kustwandeling langs de noordflanken van Bahia Lapataia, maar wij komen er voor een poststempel in het postkantoortje aan het einde van de wereld. Het gebouwtje staat op een pier en voor 100 Peso’s per stuk wordt er veel werk gemaakt van een heuse stempel en sticker in je paspoort. Verder is het vooral een souvenirwinkeltje, kun je er een kop afhaalkoffie bestellen en natuurlijk…..een brief op de post doen ✉️.

Met het mooie weer is het prima vertoeven hier en dus blijven we even hangen. We hebben prachtig uitzicht over het Beagle Kanaal en de besneeuwde toppen aan de overkant, in Chili. Er is een grasveld en er staan wat picknicktafels of boomstammen om op te zitten 🪵. Als we ons niet vergissen kun je hier ook je tent op slaan. Voor ons eindigt hiermee ons verblijf in Tierra del Fuego NP. We rijden terug richting Ushuaia.

Martial gletsjer 🏔️

Terug in Ushuaia rijden we meteen naar de Martial gletsjer, ten noordwesten van de stad. Waar de slingerweg heuvelopwaarts eindigt staan een hosteria, een kiosk en de kabelbaan 🚠, al lijkt die laatste z’n beste tijd te hebben gehad. Nu is die in ieder geval niet in bedrijf. Niets trouwens.

Het is al 16:00 uur als we beginnen te lopen. We nemen ons voor een uurtje heen en een uurtje terug te lopen; de officiële wandeling is het dubbele. Het grindpad is zo breed dat we vermoeden dat dit ’s winters de skipiste is. De winter hier is nog maar net geëindigd maar er ligt totaal geen sneeuw. De klim is al meteen pittig en we merken dat we thuis niet genoeg aan onze conditie werken 🙄. Er staat een harde tegenwind zodat we maar met kleine stapje vooruit komen. Maar de wind is niet eens koud, dus we hebben nog steeds geen jas aan.

Bovenaan het brede pad staat het bovenstation van de kabelbaan er net zo verlaten bij. Bij het hoger gelegen eettentje staat op een houten bord ’tostada’ en ’tartas’, maar het is verder dichtgetimmerd. Misschien was het seizoen dit jaar slecht; misschien is het nooit echt iets geworden. Hier steken we over een houten bruggetje het kolkende smeltwater over. Het pad wordt nu smaller en volgt het water, dat we even later nog een keer oversteken. Steiler wordt het langs de helling van de bergen. Vanaf hier hebben we mooi uitzicht op de dome achtige bergen voor ons en komen we vlakken sneeuw tegen 🏔️. Achter ons zien we Ushuaia en het Beagle Kanaal liggen. Een echte gletsjer is Martial allerminst, dus een duidelijk eindpunt hebben we niet, maar we vinden de klim wel de moeite waard.

En zo is het alweer bijna 19:00 uur als we weer terugrijden naar de stad. We doen een boodschap en moeten een plek vinden om te overnachten. Ushuaia heeft helaas geen stadscamping en die erbuiten vinden we te ver weg, dus we improviseren. We besluiten op de parkeerplaats bij het busstation te parkeren om te overnachten. Dat zou geen probleem moeten zijn.

Afscheid van Ushuaia 🚐

Na wat gesluimer vanwege het vroege licht, blijven we rond 8 uur wakker. Het is een zonovergoten start van de dag ☀️. De parkeerplaats staat alweer vol. We hebben nergens last van gehad en wij lijken niemand tot last te zijn geweest. Niemand heeft er van op gekeken dat wij hier de hele nacht stonden. Patrice poedelt wat aan de kraan en John durft het aan om een korte douche in de camper te nemen. Wel ja joh.

Vandaag zullen we uit Ushuaia vertrekken maar dan moeten we eerst drie dingen doen: pinnen, nog wat foto’s van het stadje (de zon schijnt!) en een flinke wandeling zo’n 20 km hier vandaan. We laten de camper staan en lopen naar de winkelstraat San Martín. Eerst maar even naar het toilet bij Marco Polo waar we toevallig vlakbij uitkomen. We kunnen ook net even snel wat foto’s naar het thuisfront sturen. Dan gaan we op zoek naar een bank, waarvan er in deze straat een stuk of tien moeten zitten. Het duurt alleen even voor we de eerste tegen komen, Banco Tierra del Fuego 💵. Na drie keer tevergeefs proberen met alle passen die we hebben, houden we het voor gezien. Misschien is deze bank te klein of misschien is gewoon het geld op in de automaat. We krijgen in ieder geval een melding dat het gekozen bedrag niet bestaat. Bij andere banken kan weer überhaupt niet gepind worden. Als we bij een kleinere pinautomaat zien dat er twee mensen staan te wachten, moet dit toch een goede zijn, ook al is het weer BTdF. Maar niet dus. Na wel drie keer heen en weer gelopen te zijn over de straat, lukt het ons uiteindelijk bij Banco Galicia. Het is duidelijk dat pinnen in Patagonië nog een hele uitdaging kan zijn 😖.

Maar goed, we kunnen eindelijk verder. We rijden eerst een stukje in zuidelijke richting, in de richting van het vliegveld. We zoeken een plekje voor een foto van de stad met de bergen op de achtergrond. Het heldere weer nodigt daartoe uit, beter dan toen we hier aankwamen 🌤️. We stoppen ergens halverwege een soort dam die de stad met het vliegveld verbindt. Er staat zo’n harde wind, dat er flink wat stof en gruis van de gravelweg opwaait en het nauwelijks mogelijk is een fatsoenlijke foto te maken. John blijft daarom wijselijk achter het stuur zitten. Een beetje een teleurstelling is het dus wel.

Op naar de afsluiters van deze ochtend: een fotostop bij het bord van Ushuaia en aan de kleine boulevard, en een uitgebreide boodschap in de enorme supermarkt La Anonima ten oosten van het centrum 🛒. Hier is een ruime keuze in alles wat we nodig hebben voor een paar dagen. Zelfs vegetarische producten 🌱. Rond 12:00 uur is het dan toch echt tijd om afscheid te nemen van Ushuaia en gaan we onze eerste echte kilometers on the road maken.

Laguna Esmeralda

Het is maar een kort ritje naar Valle Los Lobos, zo’n 18 km via RN3 ten noorden van Ushuaia. Hier maken we ons op voor de wandeling naar de fotogenieke Laguna Esmeralda. De wandeling staat nauwelijks (d.w.z. laat en onduidelijk) aangegeven, maar we kunnen zonder gevaar het stuur omgooien. We zijn aan de auto’s te zien niet de enigen.

Voor de wandeling van nog net geen 10 km v.v. staat 4 uur. We lezen dat de bever hier ook huishoudt en dat dat niet zo gewenst is 🦫. Al meteen dalen we een beetje af over een nekbrekend wortel- en rotspad door een op het oog dood bos. Hier en daar is het drassig en zijn er provisorische oversteken gemaakt van boomstammen. Na het bos volgt een kleine vlakte met zowel links als rechts vergezichten. We moeten via een houten boomstambruggetje een stromend water oversteken en komen dan weer in eenzelfde eigenaardig bos. Het pad heeft een en al obstakels in de vorm van wortelgroei, stenen en natte delen waartegen de neergekwakte boomstammen ook niet meer helpen.

De volgende vlakte is prachtig breed. We worden omringd door hoge, half besneeuwde bergtoppen. Hier loopt een vlonderpad die aftakt naar wat op een beverdam lijkt, maar het kan ook gewoon aangelegd zijn. We lezen dat je hier kunt langlaufen. Weer volgt een stuk bos en dit keer gaan we geleidelijk de hoogte in. Plots horen we wat geritsel terwijl er niemand bij ons in de buurt loopt: een vos 🦊. Het kleine beigekleurige beestje lijkt ons te volgen en houdt vlakbij ons even stil. Even later zien we er weer een, of dezelfde natuurlijk. Als we uit dit bos lopen, moeten we over boomstammen balanceren om een drassig stuk te overbruggen en komen dan uit bij een stroompje dat volgens Google Maps ‘Rio Larsiparsabk’ zou heten. What’s in a name 😳. Het pad loopt nu langs dit water en leidt ons naar de lagune. Een laatste korte klim brengt ons na bijna 2 uur naar een fan-tas-tisch uitkijkpunt. De dome-achtige setting lijkt wel een IMAX. Wat een geweldige beloning! Als dit al het begin van Patagonië is, wat staat ons dan nog meer te wachten?!

We blijven hier een uur genieten. Een Patagonische kanarie heeft wel interesse in een paar nootjes en stukjes banaan. We lopen ook nog even naar het water toe en beginnen dan aan dezelfde weg terug. Na iets meer dan anderhalf uur zijn we terug op de parkeerplaats. Het dan al bijna 18:30 uur en we moeten een slaapplek vinden. De campings in dit gebied blijken dicht of hebben geen faciliteiten. Omdat we al een nacht zonder hebben geslapen, willen we nu wat beters. Het wordt het plaatsje Tolhuin aan het Lago Fagnano, op nog een uur rijden hier vandaan.

Camping Hain 🏕️

Als we aankomen bij wat de camping zou moeten zijn, moeten we even drie keer goed kijken of we niet verkeerd zijn. We zijn net een paar mooie chalets voorbij gereden maar nu staan we voor een…..een….ja, wat is het eigenlijk? Is het een speeltuin? Een schroothoop? Een kunstenaars paradijs? In ieder geval een hele grote klerezooi op een omheind terrein aan het water. Oude autobanden, boomstammen, gammele houten speeltoestellen, schroot, van alles ligt hier. Maar de eigenaar is allervriendelijkste en verzekert ons dat we op de goede plek zijn voor een kampeerplaats. De schamele ca. €6 voldoen we onder de overkapping van het oude, houten, bont versierde huisje 🏚️. We mogen zelf een plek kiezen, alsof er zoveel keuze is. Op het ruime, oneffen, terrein zijn echter maar enkele plekken geschikt voor een auto op camper. Aan het water vinden we een goede plek waar we zelfs nog de kabel kunnen uitrollen voor elektra.

Geen idee waar we terecht zijn gekomen, maar het uitzicht over het water is fantastisch. We lopen over het terrein en langs het water. We weten nog steeds niet wat we hier nu van moeten vinden. Het toiletgebouw staat wat verder weg en als John daar een bezoek aan heeft gebracht, kan hij maar met moeite enthousiast zijn. Er hangt daar een vreemd dieselgeurtje…

We maken er het beste van en zien er de lol maar van in. Morgen weer een nieuwe dag.

Op weg naar Chili

We slapen uit tot 9 uur en starten rustig op. We douchen ons zelfs met het dieselwater in het donkere gebouwtje. De ochtend begint met een aangenaam zonnetje en weinig wind. Op een gegeven moment trekt de wind aan en wordt het fris. Patricia spoelt een shirt en sokken uit in het ijskoude water van het meer en heeft een onderonsje met twee honden van de camping. Dan komen eerst een paar volwassenen het terrein op en even later ook een grote groep kinderen. Het lijkt een soort kamp, de kinderen gaan helemaal los op de speeltoestellen en andere dingen die niet echt voor kinderen bedoeld zijn 🫣.

Als we voor vertrek het water willen bijvullen, komt juist een andere camper aanrijden. Ze mogen onze plek hebben maar het vullen van de watertank duurt een eeuwigheid. Het is uiteindelijk al 11:00 uur geweest als we vertrekken.

In het kleine dorp proberen we een winkeltje of een bakker te vinden maar de hoofdstraat is afgesloten voor een feria. Vandaar waarschijnlijk ook de drukte met de kinderen. Dan maar gewoon gassen en kilometers maken. We willen vandaag de grens met Chili bereiken, zo’n 185 km hier vandaan.

De keurig geasfalteerde RN3 is vlak en slingert door relatief groen gebied. Dan weer ligt het groene struikgewas aan de weg, op andere plekken wat verder er vandaan. We volgen af en toe een kleine rivier, die ongetwijfeld bijdragen aan het groen. De wind is flink toegenomen. De weg gaat richting de kust, maar daar krijgen we weinig van mee door de duinen of we hebben er gewoon geen oog voor. Langzaam maar zeker verdwijnt het groen en is het licht glooiende landschap gelig geworden. Hier en daar staan guanacos in de verte. Vlak voor Rio Grande stuiten we op een politie controlepost maar dat gaat uiterst vriendelijk en levert geen enkel probleem op.

Pauze in Río Grande ☕

Rond 14:30 uur zijn we in de kustplaats Rio Grande, thuisbasis van onze camper 🚐. We tanken voor 1.335 peso’s (ongeveer €31, geen zelfbediening) en pauzeren. We parkeren de camper bij zee, vlakbij de militair ogende boulevard, en eten wat in de camper met een kop koffie erbij. Even na 16:00 uur gaan we weer verder.

Vlak na de stad zien we een klif aan zee waartegen aan de kant van de weg allemaal nisjes zijn geplaatst. Voor de doden of gewoon een gebedsplaats? Sowieso worden de doden hier met een gele ster geëerd. Zo opvallend, alleen dat al dient als een waarschuwing aan de weggebruiker.

De zon schijnt uitbundig ☀️, het is erg warm, en de wind is genadeloos. We doen maar eens de radio aan, nu we eindelijk ontvangst hebben. Best een aardige muziekzender (Activa). We rijden langs de zee met links en rechts droge uitgestrekte licht bruine velden met in de verte wat heuvels. Schapen en koeien grazen. Dit begint op de Pampa te lijken. RN3 voert er kaarsrecht doorheen en we komen nauwelijks ander verkeer tegen. Het heeft veel weg van de outback van Australië. Hier en daar staat een eenzame ja-knikker op zoek naar olie 🏗️.

De weg is wel erg saai zo, nu de radio er ook mee is opgehouden. Wat verder van zee af passeren we een paar estancia’s met koeien en vooral schapen 🐑. Bij estancia 5 staat een minuscuul schooltje. Vanaf zo’n 20 km voor San Sebastian wordt het landschap iets glooiender en groener, maar nog steeds volgen we een eindeloze weg. De wind blaast de camper zowat van de weg, dus John rijdt met opperste concentratie.

San Sebastian 🛃

Om 17.30 uur zijn we bij de grensovergang van San Sebastian. We dachten dat die verder landinwaarts lag. We parkeren achter het kleine YPF tankstation voor de nacht. Er is een hosteria met een restaurantje en – waar het ons om te doen is – wifi, maar er wordt geen eten (meer) geserveerd, op wat snacks na. Hier hebben we dus niets te zoeken. We lopen er een rondje omheen en concluderen dat hier werkelijk niets anders is. En aangezien ook hier nog steeds die vervelende snoei harde wind is, sluiten we ons snel weer in de camper op. Ons eenzijdige dieet is dit keer pasta met pesto en een sojaburger. John drinkt zich half dronken aan de laatste druppels rose 🍷 en we zetten gezellig een muziekje op. Niemand stoort zich eraan dat wij hier staan. In ons uppie. Bij de grensovergang is het opvallend rustig, er staan vooral vrachtwagens.

Net als we ons klaar willen maken voor de nacht stopt een personeelsbus van AESA en stappen zo’n 25 mannen uit die twee kanten op rennen voor een toilet. Balen, want wij moeten ook nog. Maar voor een toilet bij een benzinepomp waar net zo’n 15 man overheen zijn gegaan, ziet het ruime toilet er behoorlijk netjes uit. We hebben een vroegertje, om 21:45 uur liggen we erin. De wind op de camper schommelt ons in slaap 😴.

Grensovergang met Chili 🛃

De wind is vannacht gaan liggen maar de nacht was koud en rond half 7 steekt de wind weer op, waar we wakker van worden. Dat komt nu op zich wel goed uit omdat we tijdig willen vertrekken. We nemen wel gewoon tijd voor ons ochtendritueel. Om 9 uur zijn we er klaar voor. We parkeren de camper bij het douanekantoor en lopen met alle papieren het kantoor in het midden binnen. Dat zien we anderen ook doen. We zijn niet de enigen, maar het gaat redelijk vlot. Wel een hoog ‘paarse krokodil’ gehalte met twee loketten naast elkaar die we langs moeten. Er wordt wat gebladerd, we geven antwoord op waar we vandaan komen en waar we naartoe gaan, en we krijgen onze stempels. Een kind kan de was doen.

Je zou zeggen dat van de twee loketten één voor Argentinië en één voor Chili is, maar nee. We rijden eerst enkele km over de ongeasfalteerde weg door wat lijkt op saai, vlak niemandsland. Hier grazen alleen een paar koeien en vooral veel schapen in vrijheid (lees: zonder afrastering). Er is zelfs een koeientunnel!

Om half 10 rijden we Chili binnen. Dat zien we aan het bord dat ons welkom heet. Niet omdat er een grensovergang is. Die komt later. De nog nieuwe zak appels, dito cherrytomaatjes, 2 bananen, ui en knoflook verdwijnen de prullenbak in. Auw!! Dat doet pijn. De douanebeambte is een sympathieke jongeman en snijdt met respect alles aan diggelen. “Dat doet pijn voor de mensen met honger in de wereld”, zegt Patrice nog. Hij geeft haar gelijk maar het is wat het is. De formaliteiten hier hebben ons weer ruim een half uur gekost: drie balies, formuliertje invullen en campercontrole. Maar dan mogen we weer verder en het gaat allemaal vriendelijk.

We vervolgen de ongeasfalteerde weg door het kale maar heuvelachtige landschap in een slakkengangetje van 50 km/u. Het lullige is dat naast ons het nieuwe asfalt ligt, maar daar wordt nog aan gewerkt. Pas na een km of 10 mogen we er op.

Parque Pingüino Rey 🐧

Ons hoofddoel van vandaag is Parque Pinguino Rey 🐧. …

Er te komen is nog een uitdaging want het wordt nergens aangegeven. We nemen de afslag naar Cameron (Y85) en passeren vlak daarna de wit met rode gebouwen van Estancia Caleta Josefina. Nog steeds geen teken van het park. Na een paar bochten en pas 3 km van tevoren, wanneer de weg ook slechter wordt, staat een klein bordje. Door het volgen van die slechte weg ervaren we een beetje hoe het is om dwars door de pampa te rijden.

Er staan maar twee andere auto’s. Bij de ingang worden we door faunabeheerders welkom geheten. We moeten verplicht naar een introductie filmpje kijken, maar dat duurt gelukkig maar kort. Daarna hebben we de vrijheid om in eigen tempo over het terrein te lopen. Niet dat dat in alle richtingen kan hoor. Er zijn drie paden die naar twee observatieplatforms leiden. Het is allemaal niet groot. Er zijn twee groepen Koningspinguïns 🐧, die op een meter of 80 à 100 afstand staan (ik gok nu maar wat). De ene groep tussen het groen, de andere op de het kiezelstrand aan zee. Onze camera’s kunnen heus wat vast leggen, maar gelukkig zijn er ook verrekijkers die een stuk helpen. Pinguïns op land zijn niet de meest spectaculaire dieren om naar te kijken. Er gebeurt niks. Ze staan dicht tegen elkaar aan, zichzelf beschermend tegen de stormachtige wind 🌬️. Af en toe beweegt er een hoofd van links naar rechts of van rechts naar links. Er zitten wel een paar jongen in de groepen en met hun pluizige bruine vachtje zijn die heel aandoenlijk. We zijn hier ongeveer anderhalf uur en lunchen nog even in de camper. Om 14:00 uur rijden we weer verder.

Naar Porvenir…..

Terug bij de kruising op de hoofdweg zien we dat het pinguïnpark uit de richting van Porvenir wel wordt aanggeven. Het is blijkbaar niet zo gebruikelijk om vanuit de grens er naartoe te rijden.

Naar Porvenir is nog 98 km over een ongeasfalteerde weg en door het uitgestrekte saaie landschap. Voor ons doemen de heuvels van misschien wel Punta Arenas op en links volgen we het water van Bahia Inutil. Omdat het best vermoeiend rijdt, wisselen we na een paar kilometer van plaats. Het saaie bruine graslandschap gaat over in groenere weiden met lage struiken. Er tussen grazen nog steeds veel schapen 🐑 en we zien ook regelmatig zeer schichtige guanacos die gewoon over de omheining kunnen springen. Zo’n 60 km voor Porvenir splitst de weg zich en hoewel we volgens de kaart beide kanten kunnen kiezen, zegt de bebording dat we naar links moeten, de route langs het water. Het wordt hier vandaan een uitdaging; we worden gewaarschuwd voor gevaarlijke bochten en hobbels. De weg wordt in ieder geval steeds slechter door de grovere stenen en kuilen, maar er ligt minder los gravel. We rijden in de heuvels die we eerder van veraf zagen ⛰️. Af en toe gaat het flink omlaag en weer omhoog, soms in een bocht. We rijden de en keer langs een klif, dan weer naast het kiezelstrand waar hier en daar vissershuisjes staan.

Na 2 lange uren rijden we tegen de lagune en de kleurrijke huisjes van Porvenir aan 🏘️. We stoppen even om te kijken wat we gaan doen. Eerst naar het toeristencentrum. Dat is dicht op zondag, al staat dat niet zo in onze reisgids. Een ander ‘camping’ adres blijkt alleen een huisje. Dan maar eerst een supermarkt zoeken. Ook schier onmogelijk; niet te vinden of dicht. Waar doen de mensen hier hun boodschappen?! We komen steeds weer bij dezelfde straat uit en aangezien daar een bank en een mini markt tegenover elkaar zitten, doen we goede zaken. We pinnen 100.000 Peso’s (ca. €130) en kopen brood, een ui en een paprika. Eigenlijk hebben we nog best voor 2 dagen te eten. We vragen aan de kassière of zij een camping in de buurt weet, maar nee. Voor wild kamperen raadt ze ons aan bij de lagune te gaan staan. We vragen ons af waar de andere twee campers die we hebben gezien zijn gebleven. Voor één daarvan wordt die vraag beantwoord als we besluiten dat de lagune ook geen plek is om te overnachten en we doorrijden naar de ferry 5 km verderop ⛴️.

…..en door naar Punta Arenas ⛴️

Bij de ferry staat een van de campers opgesteld om met de boot naar Punta Arenas over te steken. Wij besluiten ook mee te gaan als dan nog kan. In PA moet het toch mogelijk zijn een kampeerplek te vinden?!

Patrice rent het loketgebouw binnen om alles te regelen. We kunnen mee en de boot gaat (pas) om 20.00 uur. Het is nu 18:20 uur. Na alle formaliteiten en zo’n €60,00 (46.600 Peso’s) armer kunnen we al snel aan boord. Patrice moet als voetganger, John blijft achter het stuur. Hij rijdt de camper er als een van de eersten op en staat daardoor helemaal vooraan naast de andere camper. Op het binnendek van de boot is het al meteen hartstikke vol maar we vinden nog twee stoelen 💺💺. Met wat te snaaien en op onze telefoons te spelen houden we het zo 1,5 uur vol.

In Punta Arenas zijn we toch niet de eersten die van boord gaan. Wel de andere camper en die verdwijnt al snel uit het zicht terwijl we die eigenlijk wilden volgen. Balen. Op de offline kaart staat een camping aan gegeven maar volgens de naam zijn het alleen cabañas. Toch maar proberen. Daarvoor rijden we noordwaarts de stad uit. Vlak na km 10 moeten we naar links, een smalle, stijgende gravelweg op. Ojee. Maar de cabañas staan wel aangegeven dus we gaan goed en we hopen maar dat ze operationeel zijn 😬. We komen bij een hoog gesloten hek en we bellen maar aan. Gelukkig is er iemand thuis. Meneer is verbaasd ons te zien met onze grote camper. Ja, er is een veld (tuin) waar we mogen staan, maar eigenlijk is het kampeergedeelte nog helemaal niet klaar. Ook de cabañas zijn nog grotendeels in aanbouw. We blijken ook nét niet genoeg geld bij ons te hebben, maar het pruillipje van Patrice doet wonderen en we zijn welkom. Het lukt John om de logge camper het terrein op te manoeuvreren. We hebben de hele tuin voor onszelf. Er blijkt al wel een kleine toiletunit gereed, waarvan we gebruik mogen maken. Heel fijn. Het is inmiddels donker geworden en we zijn blij dat we een plekje hebben. Morgen zien we wel weer.

Punta Arenas

De intensieve en uitdagende dag van gisteren maakt dat we pas om half 9 wakker worden. Zo rustig kan het dus zijn bij iemand in z’n achtertuin. We doen heerlijk rustig ons ochtendritueel, ontbijten op ons gemak ☕🥐 en proberen een manier te vinden om ons water bij te vullen. Maar dat lukt niet. Om half 12 zijn we klaar voor vertrek, maar niet eerder dan nadat we betaald hebben en een afscheidscadeautje krijgen van onze gastheer. Hij tipt ons over overnachtingen in het zuiden van dit schiereiland in de natuur. Maar eerst gaan we de stad verkennen.

Onze zoektocht naar een toeristenbureau loopt in de soep. Het wordt nergens aangegeven en onze digitale kaart stuurt ons door het lastige, drukke centrum waar parkeren schier onmogelijk is met een camper en bovenal geen toeristenbureau op de aangewezen plek is. Wegwezen dus weer. Dan maar eerst naar een grote supermarkt die aan de andere kant van de stad zou moeten zijn. We rijden in zuidelijke richting het centrum uit maar weer klopt onze digi kaart niet. Verdorie. Dan maar draaien bij het tankstation waar we ook maar meteen even tanken, en proberen de route te hervatten. Dit blijkt een onmogelijke missie want onze kaart klopt gewoon niet met alle eenrichting wegen.

We blijven dan maar langs het water rijden om het centrum te mijden en vrezen dat we niets van de stad gaan zien. Prompt zien we een toeristeninformatiepunt 😅. Daar parkeren kan niet meer, maar 300 meter verderop is een ruime gratis parkeergelegenheid aan de kilometerslange wandel- en fietsboulevard. Toch nog goed geregeld (tip!💡). We lopen het stukje terug naar het kleine kantoortje en willen maar twee dingen weten: waar kun je hier kamperen en waar is een grote supermarkt met parkeerplaats. De jongedame legt ons uit dat er dichtbij geen kampeerplaatsen zijn maar buiten de stad wel. Eén 50 km naar het zuiden voor 12.000 peso’s, en één 25 km naar het noorden, gratis 🏕️. We gaan er over nadenken. Grote supermarkten zijn er in het centrum. Ook een Mall in het noorden van de stad maar daar kunnen we waarschijnlijk niet in met de camper.

Het centrum is op loopafstand, dus we lopen terug naar de camper om een tas te halen en gaan dan te voet verder. We lopen makkelijk het centrum in via een paar straten waaraan kleine gekleurde, maar verwaarloosde huisjes staan 🏚️. De levensstandaard lijkt laag. Hoe dichterbij het centrum we komen, hoe drukker het verkeer. Dat is dan wel weer jammer. Via Calle Bories lopen we het centrum in. O.a. voorbij een Unimarc supermarkt dus die moeten we onthouden voor straks. Dan lopen we tegen een eettentje aan dat er van buiten al goed uitziet: Gyros Pizza 🍕. John is stellig en zegt dat we hier gaan lunchen. O jee. Maar van vragen leer je en zo horen we dat er genoeg vegetarische opties op de kaart staan. En dat klopt: pizza’s, salades, sandwiches, bord patat met ei of alleen patat. Het komt goed en we bestellen een kleine pizza, een avocadosalade en een bordje patat. Met een cola en verse jus zijn we 16.830 peso’s kwijt, zo’n €22. Hier is de 10% fooi al bij gerekend dus daar hoeven we niet meer aan te denken, al moeten we daar wel even op gewezen worden. Maar dat doet de dame netjes.

Als we de straat verder doorlopen, komen we vanzelf uit bij het centrale plein Plaza de Armas. Een vierkant, boomrijk plein met een standbeeld van Fernando de Magallanes in het midden en een kiosk. Ah, dat blijkt een toeristeninformatiepunt 🙄. Rondom het plein staan een paar historische statige gebouwen. Er komt jazzie kerstmuziek uit boxen op het balkon van het donkergrijze provinciegebouw. We lopen 2x een rondje, sommige bomen zitten al een beetje in hun herfstkleuren 🍂. We stappen de kathedraal in, zien en horen een demonstratie en lopen dan via een paar andere straten terug naar de supermarkt. Die is groot, maar er is geen vega aanbod. We moeten even geduld hebben bij de kassa en ook niet opkijken dat een senior onze tasjes inpakt, maar eenmaal toch nog 20.000 peso’s armer, lopen we terug naar de camper.

Parque Chabunco 🏕️

Voor de nacht kiezen we de optie ten noorden van de stad, Parque Chabunco. Omdat we toch die kant op moeten voor het vervolg van onze reis. Het recreatiegebied ligt op zo’n 17 km van Punta Arenas, direct aan beide zijden van Ruta 9 en vlak na het vliegveld. Het staat helemaal niet aangegeven, maar nu doet onze offline kaart wel goede zaken. Er zijn meerdere ingangen (zones); een paar liggen landinwaarts (zones 4 t/m 6), en een paar aan het water (zones 1 t/m 3). Logischerwijs kiezen wij een ingang rechts van ons en dat is de kant van het water. Zone 1 it is, er is verder helemaal niemand.

In het groene park is kamperen toegestaan, helemaal gratis 😁. Er zijn vuurplaatsen en beschutte picknickplekken. Verder zijn er geen voorzieningen, dus waar mensen naar het toilet gaan, willen we maar even niet weten. Helaas ligt er wel wat afval dus het park lijkt niet dagelijks te worden onderhouden. Maar voor een of twee nachten als je in de buurt van Punta Arenas blijft, is dit een prima plek. Nadeel is dat de snelweg duidelijk hoorbaar blijft, maar vanaf ongeveer 21 uur wordt het beduidend rustiger.

Flamingo’s in Laguna los Palos 🦩

Wow! Het is al 11 uur geweest als we opstaan 😳. Dat hadden we blijkbaar hard nodig, al zegt John dat hij niet goed heeft geslapen omdat hij schuin lag. We doen ons normale ochtendritueel, we lopen toch min of meer een dagje voor op schema.

Pas om 13:20 uur vertrekken we. Het is bewolkt en koud. We passeren eerst nog wat kleine industrie en vervallen boerderijen maar na de politiecontrolepost rijden we weer door het vertrouwde vlakke, en dit keer weer groene, pampalandschap. Links zien we in de verte weer wat besneeuwde bergen. Als we de kruising met Y-255 zijn gepasseerd, wordt het heuvelachtig.

Bij een klein meer staan een stuk of 13 roze flamigos in het water 🦩🦩. Hoezo “die leven alleen in de tropen?” We stoppen langs de kant van de weg maar helaas staan ze te ver weg voor onze camara’s en ze zijn ook vrij beweeglijk. Met de verrekijker bewonderen we ze even en rijden dan weer verder. Al binnen enkele meters zien we een paar nandoes tussen de bossages schooien en zelfs na de eerstvolgende heuvel zien we ontelbare flamingos in Laguna los Palos! We hadden over de Chileense flamingo gelezen, maar het is altijd maar afwachten of je ze ook echt treft. Gelukkig staan ze nu veel dichterbij en trotseren we de wind en kou voor een paar foto’s.

Niet veel later komen we bij Villa Tehuelches. Het blijkt een gehucht van niets en nodigt niet uit voor een kop koffie….als die gelegenheid er al is. Ruta 9 kabbelt voort tussen de weer wat kalere maar toch groene vlaktes waarin schapen en af en toe ook nandoes grazen. De weg kent kaarsrechte stukken. Er komt ons zelfs een fietser tegemoet 🚴🏻. Bij de waterplassen hier en daar zijn altijd vogels te zien, met name ganzen. Vogelaars komen hier goed aan hun trekken. Op de heuvels in de verte groeit wat bos maar verder is er weinig opgaand groen. Alles wordt anders zodra we Morro Chico zijn gepasseerd. We schurken hier tegen de Argentijnse grens aan en er staan weer bomen op de groene, heuvelachtige vlakten (al zijn er ook genoeg om zeep geholpen). De paarse en roze lupinen staan in bloei en vooral: er zijn weer besneeuwde toppen in zicht. We krijgen ook wat meer gezelschap op de weg nadat we tot nu toe aardig eenzaam waren.

Aankomst Puerto Natales

De besneeuwde toppen komen steeds dichterbij en blijken aan de overkant van Puerto Natales te liggen. Rond half 6 rijden we het stadje binnen. Gelukkig zit dit keer gewoon een informatiecentrum bij het binnenrijden aan de doorgaande kustweg en kunnen we er parkeren. We stellen weer onze twee basisvragen: waar vinden we een camping en supermarkt 😆. Achter het gebouwtje liggen de overblijfselen van een historische aanlegsteiger, dus we schieten meteen een paar plaatjes.

Het plattegrondje dat we meekrijgen laat een niet al te groot, overzichtelijk stadje zien. Verderop langs deze kustweg is een parkeerplaats waar veel campers staan voor de nacht. Maar na het avontuur van vannacht willen we wel meer dan dat. De best gefaciliteerde camping voor een camper zou Yellow Plum zijn, midden in het centrum. Iets noordelijker zit een camping voor alleen tenten.

Op dus naar Yellow Plum 🍋. Die zit in een gewone woonstraat. Das al vreemd. De ingang is smal en heeft een overstek. Lijkt ons niet iets voor campers, maar we besluiten het toch te vragen. Wie weet zit de ingang voor campers ergens anders. Als Patrice naar binnen loopt ziet ze eigenlijk een grote tuin met een fraai terras dat als campkitchen dienst doet en daar achter een grasveld dat netjes in vakjes is verdeeld. Een déjà vu want dit heeft ze op internet gezien en volgens haar eigen aantekening is deze kleine camping juist alleen voor tenten. Er zit een jong stel te eten. Meer mensen zijn er niet. Een druk op de bel doet een jonge vrouw verschijnen. De enige plek voor een camper is op de oprit. Oh. Dus toch dat smalle en mogelijk te lage deel. Komt vaker voor, zegt ze. Oh. Onze 2,5 meter zou volgens haar man moeten passen. Hell no. Maar Patrice belooft met John te komen kijken en dus rijden we nog een rondje. Als we weer voor de deur staan geeft John al aan dat ie het niet eens gaat proberen. Zo beleefd als ze is loopt Patrice weer even het terrein op om te laten weten dat het ‘m niet gaat worden, maar de vrouw zit waarschijnlijk alweer binnen. De twee etende gasten kijken vreemd op. We wensen elkaar een good day.

Avond in Puerto Natales

Op naar de volgende camping dus 🏕️ . Op internet lezen we over CampingGuïno aan Calle 21 de Mayo 1199, iets buiten het centrum. Dit blijkt een gouden greep; eindelijk een camping zoals we gewend zijn in Aussie. Een fijne no worries vibe met een gezellige ontmoetings-/relax-/kook- en eetruimte, goede wifi en warme douches. Waarom hoor je hierover niets in het informatiecentrum?! 🤔 De camping is eigenlijk een groot grasveld op een heuvel met een paar beschutte tentplaatsen. Veel onbenutte ruimte, dat wel. Aan de zijkant is plek gemaakt voor een stuk of acht campers en daar mogen wij tussen staan. We zijn nummer vier.

We installeren ons en nemen een kijkje in de ontmoetingsruimte. Er staan een paar versleten banken en lange tafels. Mensen (vooral jongelui) zitten achter hun laptop of telefoon te bloggen, lezen wat of kletsen gezellig met elkaar. In een hoekje ligt een weerwar aan kabeltjes van telefoons die liggen op te laden. Er klinkt hippe muziek in de ruimte. Goed vertoeven!

Door de bewolking wordt het wat eerder schemerig, dus we gaan snel op zoek naar iets te eten. We lopen richting het centrum. Aan het Plaza de Armas zit een vegetarisch restaurantje, waar we natuurlijk op af gaan. El Living heet het 🌱. Leuk tentje waar we niet eens de enigen zijn. Maar dat is ook niet te verwachten in dit flower power stadje. De keuze is reuze en dat maakt het niet makkelijk. We kiezen voor een hummusdip vooraf en daarna voor John de bonen burrito en voor Patrice spinazie crêpes. Het is allemaal geen hogere wiskunde, maar het smaakt prima.

Na het eten lopen we nog even langs de kustweg. Boulevard zouden we het niet willen noemen. Het uitzicht op de besneeuwde bergtoppen aan de overkant blijft fraai en de lucht wordt steeds mooier. We blijven even kijken bij de skatebaan onder het Monument voor de Wind, waar twee jongens op hun fiets bezig zijn 🚴🏻. Tegen 22:00 uur is het mooi geweest en lopen we rustig terug naar de camping. Het is er donker maar de lampen van het stadje zijn inmiddels aan.

> Naschrift 2024: El Living bestaat helaas niet meer. Er zit nu een pizzeria.

Puerto Natales

We zijn rond 9 uur wakker. We ontbijten eerst rustig zodat we niet tussen alle wandelaars en vertrekkers in de rij voor de douches staan. Dat kunnen wij heerlijk doen. We blijven vandaag in Pto Natales, dus we kunnen wat praktische zaken doen: batterijen opladen en handdoeken fatsoenlijk ophangen om te drogen. Het is zwaar bewolkt maar er staat minder wind en daardoor is het aangenamer dan gisteren.

We lopen via een omweg naar het centrum. Gisteren hebben we hier natuurlijk al wat rondgelopen, maar nu nemen we de tijd om dingen echt in ons op te nemen. Pto Natales is een aangenaam, kleurrijk stadje met kleine huizen. Allemaal laagbouw. Er zijn in ieder geval twee centrale pleinen, een sportveld, een grote supermarkt en veel minimarkten, en verder alle voorzieningen die bij een stadje van zo’n 20.000 inwoners horen. Pto Natales is de uitvalsbasis voor een bezoek aan Torres del Paine NP 🏔️ en daardoor zijn veel winkels op outdoor gericht. Er is ook een belangrijk busstation voor de verbinding met het nationale park. In het zuiden is er wat nieuwbouw, waar de huizen nogal op elkaar gepropt staan.

Voor het sportveld loopt de 100 meter lange Mural Historia Magallanica. De muurschildering vertelt de geschiedenis van de Selk’Nam, een van de inheemse volkeren van Patagonië. De muurschildering begint met hun scheppingsverhaal en laat ook de eerste Europeanen zien die per schip met paarden naar Patagonië kwamen. Zo leerde de inheemse bevolking paarden te gebruiken en zich over Zuid Amerika te verspreiden 🐎. Vreemd genoeg eindigt de muurschildering met de nieuwe welvaart van de inheemse bevolking zoals kleding, kaart- en dobbelspellen. Terwijl we toch allemaal weten hoe het met ze is afgelopen….

In het verlengde van de muurschildering is een Pueblo Artesanal de la Patagonia, een ‘ambachtelijk dorp’. Het is een overdekt marktje waar vanuit kioskjes handgemaakte sieraden, kunstwerken, souvenirs, kleding, tassen en veel meer worden verkocht. Leuk om even door heen te lopen, maar wij houden het bij wat te drinken.

Even later vinden we dat we een ijsje verdiend hebben en die halen we bij het kleurrijke salonnetje Dorotea 🍨. Er zijn genoeg ijssalons in Pto Natales en deze ligt op de route. We lopen langs Plaza de Armas, waar we nu pas de kerstversiering zien. Er is ook een grote wereldwegwijzer die vreemd genoeg de weg wijst naar De Molen in Bodegraven 🤔. Toch eens nagaan wat de relatie is met Pto Natales. Inmiddels vallen er steeds meer gaten in de bewolking waar de zon tussendoor piept ⛅. Ter afsluiting van de verkenningstocht lopen we nog even naar het water. Het uitzicht blijft fraai, al blijven de wolken boven de besneeuwde toppen hangen.

We doen een boodschap in de enorme Unimarc. We zien vooral veel wandelaars voorraden inslaan voor meerdere dagen hiken. Dan keren we terug naar de camping waar de zon mooi op schijnt. We maken ons eigen prakkie klaar en houden het rustig vanavond. Morgen weer on the road.

Naar Torres del Paine 🏔️

We worden toch iets later wakker dan de bedoeling was, we hadden het blijkbaar weer nodig. Het betekent wel een versneld ochtendritueel. We vullen het water bij, tanken en zijn rond 11:50 uur dan echt op weg. Het is bewolkt maar er vallen gaten. Lekker. Maar er staat wel weer veel wind en het is frisjes.

We volgen Ruta 9 verder naar het noorden, in de richting van de besneeuwde toppen die we steeds vanaf een afstand zagen 🏔️. Na ongeveer een kwartier slaan we linksaf de Y-290 op. We gaan ietsjes de hoogte in. Aan deze weg wordt gewerkt; de eerste pak ‘m beet 10 km, tot vlak voor de Cueva del Milodón, is geasfalteerd. Wij laten deze bezienswaardigheid (prehistorische grotten) voor wat ze zijn. Vanaf hier is de verharding afgelopen en tot iets na de grotten is het echt even een rough road. Maar daarna rijden we op goede gravel, waarop ook gewone auto’s kunnen doorrijden.

De weg gaat omhoog en omlaag, slingert op het ene moment en is kaarsrecht op het andere. Het landschap is verrassend groen en hier en daar echt dicht begroeid. Dat verwacht je niet als je richting een ijsveld rijdt. We naderen steeds meer besneeuwde bergtoppen. Na een kilometer of 30, ter hoogte van een naamloos meer, zien we héél in de verte de spitse punten van de Torres of Cuernos del Paine 🏔️. Hun koppen zitten in de wolken, dus we kunnen ze nog niet onderscheiden. Wij rijden inmiddels in de zon en krijgen het zelfs warm in de auto.

Vanaf de kruising met de Y-200, in de prachtige groene vallei bij Complejo TdP S.A., is de weg weer een stukje geasfalteerd (tot km 35) en daarna vanaf ongeveer km 43 als we de hoogte weer ingaan en de weg tussen de rotsen is uitgehouwen. Struiken bloeien en bloempjes staan in de berm langs de weg. We maken een fotostop bij Mirador Grey over het fraaie turkooise meer Lago Toro. Links piepen de toppen van de Cuernos (ja, Cuernos dus!) af en toe onder de wolken vandaan. Het is daar nog erg bewolkt terwijl wij in de zon staan 🌤️.

Na een paar bochten en een kleine 10 km komen we bij een van de officiële toegangen tot het nationale park: Serrano. Hier stoppen we om ons te registreren en de toegangsprijs te betalen. De zon schijnt volop en de Cuernos zijn nu beter zichtbaar. We zetten ze samen met de camper op de foto.

Door naar Camping Pehoé 🏕️

We vervolgen de weg langs de knalblauwe Rio Paine, de Cuernos steeds beter in beeld. We maken een uitgebreide fotostop op Puente Weber, de brug over de rivier. Als de zon de weg naar het gat in de bewolking weet te vinden, en op het water schijnt, is dat prachtig. We zijn even de enigen die hier staan.

Op een klein kwartier rijden na de brug ligt de eerste noemenswaardige camping die we tegen komen, Camping Lago Pehoé 🏕️. Comfortabel gelegen aan de doorgaande weg en met fantastisch uitzicht op de Cuernos. Hier verblijven we vannacht. De lucht breekt steeds meer open, wat een bof. Er zijn maar weinig andere kampeerders en we mogen zelf een plek uitkiezen. Dat lukt prima bij een beschutte zitplek en niet al te ver van het sanitairgebouw.

We genieten even op ons gemak van het feit dat we hier zijn. We drinken en knabbelen wat, maar dan kriebelt het wel om toch nog even iets te gaan doen. Het is nog geen 17:30 uur en het is nog lang licht. We rijden maar een kilometer of zo verder om een klein stukje van de wandeling naar Mirador Condor te lopen. Het is een bekende wandeling in Torres del Paine, niet alleen vanwege het mooie uitzicht maar ook vanwege de pittige klim en harde wind. In die laatste combinatie hebben we niet zoveel zin, dus we lopen zo weinig als nodig is voor toch een mooie foto van het uitzicht 😆. We vinden ‘m goed gelukt.

Salto Grande en Mirador Cuernos 🏔️

Nog een kilometer of 6 verder naar het noorden komen we bij de plek waar de catamaran over Lago Pehoé vertrekt om wandelaars af te zetten bij camping Paine Grande. Dat is een belangrijk beginpunt van (meerdaagse) wandelingen in het nationale park. Die boottocht bewaren we voor morgen. Iets verderop kunnen we parkeren voor een wandeling naar de kleine waterval Salto Grande 💦 en nog verder naar Mirador Cuernos.

Het loopje naar de waterval is maar kort en kost geen moeite. Salto Grande is een kleine, maar krachtige waterval van ongeveer 15 meter laag. Het water stort van Lago Nordenskjöld (yep, een Scandinavische naam 🤷🏻‍♀️) via Rio Paine in Lago Pehoé. En hoewel klein, stuift het water behoorlijk in de windvlagen en is het een uitdaging om een spatvrije foto te maken. De kleuren zijn prachtig, maar door het tegenlicht kunnen we die helaas niet zo goed vastleggen.

Door naar de Mirador. Ook niet zo’n inspannende wandeling, maar wel meer heuveltje op en heuveltje af. Eerst door het kale groen, dan langs het water van Lago Nordenskjöld, en vervolgens weer via het groen om na toch nog wel een uur lopen bij het eindpunt uit te komen. Wauw! Voor ons zien we een muur aan indrukwekkende bergtoppen ⛰️. De Horens van Torres del Paine in vol ornaat en van zo dichtbij. Met het knallende Lago Nordenskjöld aan de voet. Magisch! Rond dit tijdstip zijn er nauwelijks andere wandelaars, dus we genieten in stilte van deze prachtige plek. Oh, als dit toch de voorbode mag zijn voor de komende dagen in het park……🤞🏻.

We lopen dezelfde weg terug en hoewel de grond al snel in de schaduw van de bergen raakt (het is inmiddels 20:30 uur geweest), blijven de bergtoppen nog lang in de zon. Er is inmiddels geen wolkje meer aan de lucht. Rond 21:00 uur zijn we terug bij de camper. Omdat we de Cuernos oranje zien kleuren, lopen we tegenover de camping nog even naar het water. Het is niet het ‘vuur’ dat we wel eens op foto’s zien, maar mooi genoeg. Wat een gave eerste kennismaking!

Wandelen vanuit Paine Grande 🚶🏻‍♂️

Vandaag pakken we de catamaran 🛥️ die ons naar Paine Grande brengt voor een wandeldag. Wij doen alleen een dagtocht, vele anderen beginnen hier de meerdaagse zogenoemde W- of O-trek. Dat vraagt wel wat voorbereiding.

We hebben de wekker om 7 uur gezet. Dat redden we ruim, we zijn al om half 10 bij de boot die om 11 uur gaat. Onderweg zagen we nog andere kampeerders van onze camping lopen, die het stuk vanaf de camping blijkbaar te voet moeten afleggen. Toch een uurtje lopen.

We kunnen aan het water parkeren en moeten dan geduld hebben. Patrice wilde hier vroeg zijn omdat we geen reservering hebben voor de boot. Dan zien we de bussen komen. 1….2….3….4 🚌. Hoe kunnen al die mensen de boot op? Patrice wordt een beetje zenuwachtig en wil dan ook ook op tijd naar de steiger lopen om zo redelijk voor aan te staan. De rij wordt erg lang. We vangen het gesprek van een stel uit Seattle op, dat niet voldoende geld heeft voor de boot. Op een of andere manier lukt het ze om een bedrag van anderen te lenen. Wat een saamhorigheid! Het merendeel van de mensen om ons heen is zwaar bepakt. We voelen ons lullig met ons rugzakje.

We kunnen gelukkig gewoon mee, we hebben niet het idee dat er echt wordt geteld. Alle zware rugtassen moeten achterin de boot gelegd worden, zodat iedereen fatsoenlijk kan zitten of hangen. De kaartjes kopen we aan boord met dollars omdat wij ook niet genoeg pesos meer hebben. We zijn dan wel veel duurder uit: US$ 50 tegenover CLP 30.000 pp. Wel een beetje een antitip dus; zorgen dat je voldoende pesos bij je hebt!

De vaartocht over het turkooise water is fraai maar wild. Het weer is totaal anders dan gisteren, veel wind en bewolkt. De hoogste toppen zijn helaas bedekt 😕. Na drie kwartier, zo rond 11.45 uur, komen we aan. Op de camping staan de kleurrijke oranje/gele tentjes al klaar. Er is een groot gebouw waar je kunt slapen en eten. Zo primitief is het allemaal dus ook weer niet.

De laatste boot gaat om 18.35 uur, dus we hebben ruim 6 uur de tijd. We willen twee kortere wandelingen maken. Vrijwel iedereen gaat links af naar Lago Grey, maar wij beginnen naar rechts, naar Lago Skottsberg aan de voet van de Cuernos.

Wandelen naar Lago Skottsberg 🏔️

We denken een uurtje voor deze wandeling, een klein deel van de W-trek, nodig te hebben. Het eerste stukje gaat gemoedelijk langs Lago Pehoé met de camping van Paine Grande in de rug. Het zandpad loopt duidelijk zichtbaar over de groene bodem. Dan volgt een geleidelijke klim tussen afwisselend groene, bloeiende en dode struiken. De klim over het rotsachtige pad is niet zozeer zwaar, maar geeft lang geen doel in zicht. Er is niet echt een plek waar we naartoe lopen. We zien heel lang alleen maar de toppen van de Cuernos onder de dikke bewolking. We willen die natuurlijk in vol ornaat zien met het Lago Skottsberg op de voorgrond. Liefst natuurlijk als een spiegeltje 😁.

Na een halfuur komt het water van het meer in het zicht. Prompt piept het zonnetje af en toe door een gaatje in de bewolking. En waar we geen benul van hadden: we kijken tegen de achterkant van de Torres del Paine aan! 🏔️

Na een uur lopen begint het plaatje van de Cuernos en het meer overeen te komen met wat we in ons hoofd hadden. We rusten even, schieten wat foto’s en genieten van het uitzicht. Als we daarna nog een kwartiertje doorlopen zijn we helemaal tevreden. Weliswaar blijft het spiegeltje uit, maar we worden beloond met een waterig zonnetje 🌥️.

Hoe mooi dit er ook uit ziet, we zijn er te lang mee zoet en hebben nog maar 4 uur voor de andere, langere, wandeling. Dat zóu te doen moeten zijn. Maar we weten niet hoe de wandeling is, dus we nemen geen tijd voor pauze en lopen terug bij Paine Grande meteen door 🚶🏻‍♀️🚶🏻.

Wandelen naar Lago Grey 🏔️

Al meteen als we in noordelijke richting van Paine Grande weglopen, voelen we dat dit geen comfortabel loopje wordt. De wind is snoeihard en die hebben we vol in ons gezicht. We pakken ons nu goed in en maken maar kleine stapjes🚶🏻‍♂️. Het eerste deel is vlak door de vallei waar de wind precies doorheen giert. Maar dan gaan we flink omhoog. Bijna loodrecht, zo voelt het, waarbij we vanwege de rotsen en boomwortels soms wat grotere stappen moeten nemen. En dat is erg vermoeiend.

Er gaan nog maar weinig mensen dezelfde kant op, de meesten dalen alweer af. We vragen hoe lang het nog is naar waar wij naartoe willen. Een uurtje. Shit dat gaat ‘m waarschijnlijk niet worden. Hadden we toch eerst deze wandeling moeten doen 🙁. Nou ja, we kijken wel hoe ver we komen. Achter elke heuvel denken we “yes, we zijn er!” Maar nee. Verre van dat. Na een uurtje ploeteren komen we pas bij de eerste mirador. Die is over Laguna Los Platos. Dat blijkt niets bijzonders. We zien daarvandaan waar we waarschijnlijk wel moeten zijn. John heeft er een hard hoofd in maar we gaan het toch proberen, het is ‘pas’ 15 uur.

Met iets sneller tempo volgen we het pad boven langs het meer. We halen ons doel, maar fuck, we zien geen gletsjer! Wel een paar ijsschotsen in het meer en besneeuwde bergtoppen in de verte. Is dit het nou? We dachten hier vandaan daadwerkelijk zicht op de Grey gletsjer te hebben. Van veraf, dat wel. Maar toch. Wat balen, wat een miscalculatie 😒. Al die andere mensen zijn waarschijnlijk nog verder doorgelopen tot aan een beter uitkijkpunt, maar dat zou 3,5 uur lopen zijn dus dat begrijpen we niet zo goed. We hebben waarschijnlijk als enigen vandaag de gletsjer niet gezien 🙄.

Bezoekerscentrum Las Torres

De nacht verliep onrustig. Het waaide enorm en het regende, en daar werden we wakker van. Zo hard zelfs dat gruis de camper in werd geblazen. Ondanks de luidruchtige Franzosen naast ons en het komen en gaan van mensen en bussen, kunnen we toch nog redelijk uitslapen tot even voor 9:00 uur. Het is inmiddels opgeklaard en best aangenaam weer 🌤️. Prima voor korte mouwen. We doen rustig ons ochtendritueel, het is al tegen 12 uur als we weg gaan. Maar we hoeven vandaag niet ver, het is een klein uurtje rijden naar het bezoekerscentrum van het nationale park.

De lucht is blauw boven ons hoofd en het is warm in de auto, maar boven de bergtoppen is het zwaar bewolkt. We maken een fotostop in de ontzettend harde wind 🌬️. We lachen om alle mensen die zich staande proberen te houden. Er volgen nog een paar fotostops voor de bergen en van guanacos die rond de weg scharrelen. Rond 14 uur zijn we bij het bezoekerscentrum. Ook hier is het zonnig, de wolken blijven boven de bergen hangen. We parkeren op de parkeerplaats waar ook campers staan. Zou je hier mogen overnachten??

We lopen het bezoekerscentrum in voor eventueel wat te eten maar daar is niets. Het is er druk met wandelaars die op de bus wachten of net aankomen. Terug in de camper eten we een broodje 🥪. Dan lopen we naar hotel Las Torres, dat achter het bezoekerscentrum een stukje langs de wandelroute ligt. Er komen ons dan ook mensen tegemoet die bepakt en bezakt zijn. Het luxe hotel is enorm, het is een voormalige ranch. Door de vele ramen in het restaurant is het warm binnen. We krijgen een menukaart in onze handen geduwd en daar staat eigenlijk best wat op dus we besluiten wat te eten. Ondanks het broodje van zojuist in de camper. De pesos moeten op 🙃. Maar we houden het simpel: een pizza en een quinoasalade. Intussen laden we de batterij van de camera en onze telefoons op. We zitten er anderhalfuur en zien het dan toch betrekken en regenen. Balen!

Terug naar de camper vragen we in het bezoekerscentrum nog even naar het weer van morgen. Het zou droog moeten blijven maar nog steeds harde wind. Dat is wel balen. We sluiten ons op in de camper en luieren wat. Het regent onophoudelijk, de bergtoppen zijn in een grijze massa gehuld. John maakt alvast pasta om morgen mee te nemen 🍝.

Op weg naar de Torres – Refugio Chileno.

De wekker gaat om 7 uur. De lucht boven de bergtoppen zit potdicht. Balen. We kunnen helaas niet afwachten tot het beter wordt, omdat de wandeling naar Mirador Base Torres (aan de voet van de Torres dus) binnen een bepaalde tijd afgelegd moet worden. Dat betekent een versneld ochtendritueel maar wel goed eten.

Om 8:35 uur zijn we er klaar voor. Bij het bezoekerscentrum schrijven we ons in als dagrecreanten en vragen we het weer na; koud en matige wind. Geen regen maar bovenop de berg wel sneeuw. Mmmm 😒. Morgen blijkt het niet anders en dan is er zelfs nog hardere wind. Dat maakt de keuze om vandaag te lopen gelukkig een stuk eenvoudiger.

We pakken ons goed in en gaan ervoor. We zijn zeker niet de enigen…..

De eerste paar 100 meter zijn hoopvol. Het pad is tot voorbij Hotel Las Torres breed en vlak en loopt dus lekker. Mooi ook langs velden met madeliefjes. Hebben we er toch al mooi 300 meter op zitten 😆. Vlak daarna gaan we even steil naar beneden om bij de Ascension voetbrug uit te komen. Al direct na de oversteek splitst de route zich: naar links voor de Cuernos of rechtdoor naar de Torres. 6,8 km lezen we. Hier begint ook meteen de eerste en lange klim over een steeds smaller wordend gravel-/rotspad tussen de groene struiken. Er loopt ook een ruiterpad, dus met de paarden kun je ver komen 🏇🏼. Prompt breekt het zonnetje door.

Door de klim krijgen we al snel de kans om van het uitzicht te genieten. Hoewel de hoogste toppen voor ons nog in de wolken zijn, zien we achter ons een groene vallei in de zon met in de verte het turkooise water van Lago Nordenskjöld en besneeuwde bergtoppen 🏔️. Massa’s mensen gaan omhoog (oké, valt best mee vergeleken met het hoogseizoen), en maar enkelen komen naar beneden.

Bovenaan de klim hebben we zo’n 300 hoogtemeters er op zitten. Daar hebben we vijf kwartier over gedaan. De helft van onze kleding kan alweer uit, zo warm hebben we het ervan. We lopen nu lang langs de schaduwrijke helling van Valle Ascencio. We worden gewaarschuwd voor harde wind. Na 20 minuten komen we uit bij Refugio Chileno, een populaire (en de enige) overnachtingsplaats langs deze route. Veel mensen slapen hier om midden in de nacht naar de mirador te kunnen klimmen voor de iconische zonsopkomst bij de Torres 🌅. Wij nemen hier even pauze. De refugio biedt wat kleine snaaierijen en dranken aan.

Mirador Base Torres 🏔️.

Na ongeveer een half uur gaan we weer verder. In het begin gaat het nogal traag want we lopen achter een groep van 30 mensen waarvan enkelen met een visuele beperking. Fantastisch natuurlijk, maar het komt effe niet zo lekker uit.

Het oneffen wortelpad klimt door een bos omhoog ⛰️. We voelen dat het frisser wordt. Als we na een half uur het bos uitlopen, staan we op een open plek op de helling. Dit is ongeveer de overgang tussen het bos en de rotsen. Voorheen was hier ook een kampeerplek maar die hebben ze gesloten. We zijn nu ook dichter bij het wolkendek; het is wat mistiger geworden en het zicht dus slechter. Kouder ook, dus de jassen kunnen weer aan. Recht voor ons uit zien we wel de steile helling die we nog zullen moeten trotseren. Dat ziet er pittig uit en dat is het ook 😬. Het smalle, wortelige bospad gaat bijna steil omhoog en al snel zijn het pure rotsen waar we overheen en tussendoor moeten klauteren. Tergend langzaam. Omdat we achter andere klimmers lopen en de ruimte moeten delen met afdalers. Maar eerlijk: ook gewoon omdat we het zelf zwaar hebben met onze matige conditie en de verzuring in onze benen. Pfff.

De martelgang duurt een uur. En dan…. Wauw!

Het zicht is zeker niet perfect, maar daar staan ze dan: de Torres del Paine! 🏔️🏔️🏔️ . We made it!

Het is druk dus we maken wat extra meters om een plekje te vinden zonder al te veel mensen voor onze neus. Intussen horen we luid gejuich en geklap: de groep visueel beperkten is gearriveerd, een geweldige prestatie.

Het is ijskoud en het begint zelfs licht te sneeuwen. We zijn dik ingepakt en nemen de tijd om onze lunchpasta op te eten. Af en toe is er een schim van de volledige Torres, maar het blijft vooral mistig. Na een uur houden we het voor gezien. Het zit niet altijd allemaal mee.

Over het eerste stuk afdalen over de rotsen doen we ook een uur. Onderaan zien we dat de trail naar boven wordt afgesloten. Dat gebeurt dus om 16:00 uur. Als we verder afdalen en door de bomen in het bos achter ons kijken, zie we de punten van de Torres in zicht 🙁. Dat is echt dikke pech en valt ons zwaar. Maar aan de verzuchting van anderen te horen, zijn we niet de enigen. Om 17:30 uur zijn we weer bij Refugio Chileno, waar we 20 minuten pauzeren. Hier vandaan zien we de punten van de Torres nog beter 😒.

Het laatst stuk door de vallei trekt de wind  weer flink aan. Het is koud. Om 19:30 uur zijn we bij Hotel Las Torres en lopen we hand in hand over de denkbeeldige finishlijn 👫. We lopen meteen weer de bar binnen om wat te eten. Dit keer rustieke aardappelen en een salade.

Laguna Amarga.

We worden om een uur of half 9 wakker van de opwarmende camper en stemmen. De zon schijnt flink, de Torres zijn goed zichtbaar!! 🤬 Patrice hoort desondanks bij het bezoekerscentrum dat er harde wind en weer sneeuw te verwachten is. Dus toch. Dat het hier beneden dan volop zonnig is, zegt dus niet alles.

Als we rond half 12 vertrekken, schijnt de zon weliswaar nog uitbundig maar is de wind inderdaad fors toegenomen. We houden ons voor dat dat ook geen pretje is om lang te hiken. Bij de Laguna Amarga ingang stoppen we nog even voor een foto van – wat wij denken – de laatste blik op de Torres 🏔️. Net daar voorbij staan bij de laguna zelf enorm veel guanaco’s. En deze zijn niet eens zo bang. We nemen hier uitgebreid de tijd voor een fotostop met op de achtergrond de Torres. Ze blijven goed zichtbaar; alleen de toppen zitten in de bewolking. Maar altijd nog beter dan wij hadden grrrr.

Cerro Castillo.

We vervolgen onze weg over de Y-150 naar Cerro Castillo, vlakbij de grens met Argentinië. Deze weg levert heel lang zicht op de Torres, dus mooi als je van noord naar zuid rijdt. We zien veel guanaco’s en een paar nandus. Bij Lago Sarmiento stoppen we weer voor een paar foto’s met nog steeds de Torres duidelijk zichtbaar op de achtergrond. Hierna wordt het landschap rustiger met uitgestrekte golvende vlaktes die weliswaar in heuvels uitlopen, maar het zijn geen grillige bergen meer. We moeten maar niet te veel achterom kijken, want de Torres blijven zichtbaar tot we op Ruta 9 de hoek om zijn bij Estancia Lazo. De weg is vanaf dat moment slecht met diepe gaten. Er wordt wel aan gewerkt maar dat levert nu nog niets op.

In Cerro Castillo hopen we een boodschap te kunnen doen, maar dat blijkt een piepklein grensplaatsje met een bibliotheek, een schooltje, een kerk, een parkje en zelfs een ambulancedienst, maar geen winkel. Wel grappig op zich. Misschien heeft het plaatselijke cafetaria ook wat spullen te koop maar daar nemen we de moeite niet voor. Wel ontdekken we gratis internet bij de bibliotheek en dus blijven we daar even 20 minuten staan om meteen te overdenken wat we gaan doen. Hier is nl. ook de grensovergang en daarna tot El Calafate 212 km lang, gedeeltelijk over de matige Ruta 40, niets. Met de benzine redden we dat wel, maar we hebben geen voorraden meer.

Terug naar Puerto Natales.

We besluiten terug te rijden naar Puerto Natales, ongeveer 52 km verder op Ruta 9. Verlekkerd door de vegetariër dat wel, maar we moeten onze verse groenten op maken voor als we morgen alsnog de grens over gaan 🫑🍅. We rijden er in 45 minuten naartoe en parkeren naast de toeristeninfokiosk aan de kustweg. Er staat een harde koude wind, dus we wisselen een paar kledingstukken. Dan gaan we op zoek naar een bank om net even wat extra’s te pinnen zodat we zonder vrees bij El Living kunnen gaan eten. Bij Banco Estado en Banco de Chile lukt het niet omdat die een exorbitant idiote opslag van $ 6.400 pesos op $ 10.000 pesos vragen. Gelukkig vinden we Santander en daar lezen we er niets van terug op het scherm.

Bij El Living gaan we ons weer te buiten aan de heerlijke humus en aan de burrito. Nieuw is de vegetarische hamburger die helaas wat lauw is en op een koud broodje wordt geserveerd 🍔. Er zit een NL stel naast ons en een gezin dat hun reis door TdP aan het voorbereiden is. Kunnen we helpen?? Hahaha. Om 18 uur zijn we klaar en ruim $ 23.000 pesos armer. We lopen naar de supermarkt en zien enorme rijen. Geen idee waarom. De winkel lijkt meer in kerstsferen dan vorige week. Rustig lopen we ons rijtje van (letterlijke) broodnodige dingen af. We staan bijna een 1/2 uur in de rij, echt idioot. Dan maken we ook nog eens zelf de fout door net niet uit te komen met het geld. Het water moet even van de rekening af om apart met de creditcard te kunnen afrekenen. Op een paar honderd pesos na is daarmee al ons Chileense geld op.

Terug bij de camper maakt John eerst een sanitaire stop bij het benzinestation en dan rijden we verder de kustweg af op zoek naar een plek om te overnachten. Die vinden we al snel bij een soort houten bezoekersgebouw met toren, waarin ook een atelier zit. Een klein beetje vreemd voelt de plek wel, er stopt ook af en toe een auto. Blijkbaar een populaire plek om even te hangen met vrienden, soms gepaard met muziek. Rond 22 uur maken we ons op voor de nacht 😴.

De grens over naar Argentinië 🛃.

Tsja, als je dan wakker wordt van een droom of geluidje buiten, dan duurt het weer even voor je in slaap komt en hoor je alle geluiden om je heen. Het irritante doordringende gebrom van (vissers)bootjes 🛥️. Van vrachtwagens die toch best regelmatig midden in de nacht langs rijden. Knetterende motoren van oude auto’s en busjes. Dichtknallende schuifdeuren van een busje (camper?) dat midden in de nacht bij ons is komen staan. Of muziek uit een auto die om een of andere reden om 1 uur ’s nachts ook hier moet staan. En regen. Echt lekker rustig was het dus niet, maar altijd nog beter dan direct aan de weg.

Toch nog om 9.25 uur worden we definitief wakker. Later dan de bedoeling. We ontbijten uitgebreid met een gebakken uitje dat we anders toch moeten weggooien straks bij de grens. Het busje was inderdaad ook een campertje dus we waren niet de enigen.

Het is windstil en zwaar bewolkt. Het meer is een spiegel. Maar juist als we even na half 12 klaar zijn voor vertrek trekt de wind weer aan🌪️.

Na het tanken rijdt Patrice het stuk terug naar het dorp Cerro Castillo, waar we weer even bij de bieb gaan staan voor wat gratis internet. Na 5 dagen hoort het thuisfront weer van ons.  Intussen eten we de resterende halve paprika en laatste tomaat op en kunnen we een sanitaire stop maken. Bij de grenspost om de hoek 🛃 staan drie auto’s voor ons. Bekende Wicked campers, leuk om te zien. We lezen dat deze grenspost van 8 tot 22 uur open is. Moet je dus nog plannen ook, maar lijkt ons ruim voldoende. Omdat we geen eten hebben om in te voeren, gaat het nu met twee loketten wat sneller. Voorspoedig en vriendelijk.

Er volgt weer een stuk niemandsland van een kilometer of twee. De verharde weg stopt waar dit niemandsland van Argentinië wordt. We maken een fotostop bij het Argentiniëbord 🇦🇷, waarvandaan we de grenspost al zien liggen. Die is zo mogelijk nog kleiner dan die van zojuist in Chili. We parkeren als derde in de rij en lopen naar binnen. Twee loketten hoeven we maar langs, allemaal heel makkelijk en niets van vragen over of controle van voedsel. Na 20 minuten rijden we er alweer weg.

Patagonische Pampa 🏇🏻.

Na de grensovergang is het nog zo’n 208 km naar El Calafate, lezen we. De pittige gravelweg met veel gaten en kuilen gaat nog een paar kilometer door tot een T-splitsing bij een geasfalteerde weg. Geen bebording, handig. Het lijkt ons dat dit de beroemde Argentijnse Ruta 40 is en dat we hier linksaf moeten. Lifters negeren we. Verderop staat er wel een bord: El Calafate nog 198 km. Het eerste stuk van de weg is nog slecht, pas na een kilometer of 15 houdt dit op en is het goed asfalt. We zien dan ook links over onze schouder de Torres weer liggen, boven het dorre grasland uitstekend 🏔️. Grappig. En bijzonder genoeg voor een fotostop vanuit de auto langs de kant van de weg. Er staat weer een irritant harde wind. Het bekende dorre landschap is omheind, maar lange tijd zien we geen beesten. Pas na onze fotostop zien we in de verte de eerste schapen en paarden.

Bij de enige onbemande benzinepomp op de route slaat de weg richting El Calafate en El Chaltén af naar links. Dit is de ongeasfalteerde Ruta 7. Deze weg is 65 km lang en verkort de route naar El Calafate met bijna 100 km. Een eenvoudig rekensommetje dus. Maar al binnen een paar honderd meter hebben we door dat de weg hels is en absoluut geen aanrader. Zelfs niet voor onze hoge 4×4 😩. Als we 40 km/u kunnen rijden mogen we in onze handen klappen. We krijgen het er warm van en rijden voor het eerst deze reis met de ramen een stukje open.

Hier is geen omheining en lopen de schapen dus los. We zien dat dit een paar het leven heeft gekost, al vragen we ons af hoe dat kan als je maar zo langzaam kunt rijden.

Na ongeveer 13 km gaat het heel eventjes goed en kunnen we 60 km/u rijden. Verder gaat het op en af met slechte en betere stukken, waar af en toe echt onverantwoorde stukken bij zitten en John een noodstop moet maken voor een diepe kuil. Het gele gras maakt plaats voor een soort van zwarte heide. Dit is de outback van Patagonië, de Pampa. Er is een spoor naast de hoofdrijbaan ontstaan door eerdere weggebruikers die het bumpende rijden behoorlijk zat waren. Dat spoor is misschien nog wel het beste te doen. De laatste 10 km van deze Highway to Hell leggen we zwetend af. Het asfalt van Ruta 40 voelt na zo’n anderhalf uur dan weer alsof we zweven. No way dat dit een uurtje rijden is! We denken dat omrijden via Esperanza (Ruta 40) in dit geval toch loont 😕. Misschien hebben de heren in de Wicked camper die steeds voor ons reed dat gedaan. We zagen hen voor het laatst bij de onbemande benzinepomp.

Aankomst El Calafate 🏔️.

Het is nog een kleine 95 km naar El Calafate en het begint spontaan even te regenen. Wat rijdt het asfalt ineens lekker, al is het landschappelijk enorm saai. We zien wel weer wat guanaco’s in de verte 🦙. Juist als we links weer besneeuwde bergtoppen ontwaren, is er op 60 km voor El Calafate in een bocht van de weg een spectaculair uitzicht. Hier rijdt 10 minuten later prompt de Wicked camper ook het kijkpunt op. We vragen maar niet hoe zij gereden zijn. Helaas begint het te regenen dus we houden deze zeer gewenste pauze kort.

De weg daalt flink naar de vlakte voor ons maar we worden opgehouden door een slome vrachtwagen die niet harder dan 50 rijdt. Zodra we kunnen inhalen, grijpt John z’n kans. Twee minuten later rijden we ineens in de zon en is het weer warm in de camper. Nu voelen we dat het hier minstens 17 graden moet zijn. Wat een verschil met 200 km geleden!

We rijden rechtstreeks naar de boomrijke camping El Ovejero in het centrum van het El Calafate 🏕️. We zijn er rond 18:15 uur. Er is nog plek op de paar camperplaatsen. We betalen een prikkie voor twee nachten: 800 pesos, ofwel nog geen € 20. Kijk, dat zijn weer eens prijzen. De afschuwelijke parilla van het bijbehorende restaurant nemen we maar voor lief.

We zijn niet de enigen op dit aparte hoekje van de camping, maar op de bezette plekken is nu niemand. Het is ook een beetje etenstijd. Eigenlijk is het een parkeerplaats voor een stuk of zes campers. De Wicked camper zien we hier niet, wel weer het Zwitserse echtpaar dat de eerste keer in Puerto Natales naast ons stond. De vrouw spreekt ons even aan maar ze spreekt nauwelijks Engels dus dat is een kort gesprek. John zet eerst een bak koffie ☕ om bij te komen van de inspannende reis en we tellen onze pesos. Dat zijn er nog best wat, dus als het goed is komen we goed uit. We vullen ook het water bij en daarbij worden we min of meer geholpen door een Argentijnse medekampeerder die onverstaanbaar een praatje probeert te maken.

We koken uitgebreid omdat we na drie dagen uit eten weer eens onze voorraad moeten aanwenden om niet teveel over te houden 🍲. En ja hoor, tijdens het koken komt de Wicked camper bijna naast ons staan. Wat een giller. Even later komt er ook nog een wit busje naast ons staan met een jong stel. Het blijken Ieren die een half jaar door Zuid Amerika aan het reizen zijn. De jongen vraagt ons een paar dingen over wat ze onderweg naar het zuiden kunnen verwachten.

Na het eten lopen we het om de hoek gelegen centrum in, de toeristische Avenida Libertad af. Die kent talloze eettentjes, souvenirwinkeltjes en touroperators. In de bomen klinkt het luide gekwaak van een soort ibis achtige vogels die hun plek zoeken. We kopen een flink ijsje voor onderweg. Terug doen we een kleine boodschap bij La Anonima 🛒 en dan is het alweer donker (half 11) als we terug lopen. Het wordt dus ondanks de vermoeiende dag een latertje.

Perito Moreno-gletsjer 🏔️.

We slapen lekker uit tot een uur of half 10 als we de camper uitgebrand worden. Wat is dat nu? Tegen de voorspellingen in is de lucht staalblauw en staat de zon al hoog aan de hemel ☀️. Onze camper staat er pal in terwijl andere nog een schaduwplekje hebben. Na dagen van improviseren kunnen we ons weer uitgebreid douchen; wat een verademing om van het touwige haar af te zijn 🤪.

Het is al 12 uur geweest als we klaar zijn met ons ochtendritueel. We bekijken de weerberichten nog eens. Die kloppen totaal niet met de staalblauwe lucht en warme zon die we nu voelen. Na wat appjes naar het thuisfront gestuurd te hebben, besluiten we om toch nu naar de gletsjer te gaan.

De rit er naartoe is nog best flink (78 km) maar het is rustig op de weg dus we rijden goed door. De weg is prima geasfalteerd. Het is een prachtige omgeving; eerst het knalblauwe Lago Argentino, dan rijden we tegen de besneeuwde toppen van Parque Nacional Los Glaciares aan. Geen straf dus. Er zijn hier veel konijnen en het is af en toe even uitkijken voor hun capriolen.

Bij een T-splitsing moeten we linksaf. We rijden dan langs de zuidkust van het schiereiland dat het nationaal park hier is. Rechtsaf zou naar Punta Banderas zijn, vanwaar boottochten over Lagos Argentino naar verschillende gletsjers vertrekken.

Na een kilometer of 8 rijden we officieel het nationale park in en betalen we entree. Het is dan toch nog zo’n 30 km via een bochtige kustweg naar de parkeerplaats voor de Perito Moreno gletsjer. Eerst komen we nog langs twee uitkijkpunten met zicht op de gletsjer in de verte en links over het melkachtige water van Brazo Rico. We zien een veelvoorkomende Patagonische roofvogel die zich gemakkelijk laat fotograferen 🦅.

Op de parkeerplaats is het al lang zo druk niet meer. Het voordeel van wat later gaan is dus dat de meeste bussen alweer vertrokken zijn. Vanaf de parkeerplaats loop je zo het ‘vlonderpad’ op. Dat hebben ze fantastisch gedaan. Tuurlijk wat bedenkelijk deze onnatuurlijke constructie van ijzer en hout, maar de wirwar aan paden geeft een geweldige bijna 3D indruk van de gletsjer van heel dichtbij. We kijken tegen een enorme lichtblauwe muur aan, de toeristenboot is bijna een speldenknop 🛥️. In het water liggen veel ijsschotsen. We horen gekraak en een soort echo (als van een elastiek) en iedereen wacht in spanning of een stuk van de gletsjer afbrokkelt. Want dat gebeurt dagelijks een paar keer. De gletsjer is een van de weinige gletsjers ter wereld die nog groeit, maar daarvoor moet ie af en toe ook een stuk verliezen. En dat doet ie ook voor onze neus! Niet mega, maar toch. We hebben het net wel of net niet op beeld weten vast te leggen.

De wind is ferm, maar de temperatuur is heerlijk. We zijn zo onder de indruk van dit natuurgeweld dat we er zo’n 3,5 uur blijven. Het is wel een beetje raar dat we hier in korte broek en T-shirt staan. Het wordt nog gekker als we besluiten dat de gletsjer ook een prima achtergrond is voor een kerstgroet 🎅🏼 😆. Als we weer bij de parkeerplaats terug zijn, zien we een vos en dat maakt dit bezoek helemaal af.

Lago Argentino en camper inleveren.

Vandaag is de laatste dag dat we de camper tot onze beschikking hebben. We doen lekker rustig ons ochtendritueel, we zijn altijd een beetje melancholisch op zo’n laatste dag. We hebben ook slecht geslapen door gehoest van Patrice 😕. Het is rustig om ons heen, we hebben veel minder last gehad van geluiden.

Het is al 12:20 uur als we het bordje van onze standplaats inleveren, maar dan nog duurt het even voor we weg zijn. Altijd even met de gratis wifi de laatste berichtjes checken en daar staat nog wel wat tussen. Zoals dat het pensionnetje voor vanavond al vol verwachting naar ons uitkijkt. Dat blijkt overigens op een steenworp afstand van de camping te liggen!

Hoewel we vandaag toch ook nog even erop uit willen, gaan we eerst tanken. Zoals we alle dagen hier al zagen, is het retedruk bij de pomp die aan het begin van de straat naar de camping staat. We moeten dan ook even geduld hebben. Desgevraagd blijkt dit de enige YPF in de wijde omtrek en blijkbaar is alleen daar goed spul te koop.

Hierna rijden we naar het pension, Posada Larsen, op een heuvel naast de camping. Zo dichtbij en toch zo ver weg…..het is niet eenvoudig om er te komen vanwege het eenrichtingsverkeer. Een langharige blonde dude met een Seashepherd shirt heet ons welkom 👩🏼. Hij zou zo uit een Deense rockband kunnen stappen, maar als we het goed begrijpen is de tent van z’n Deense stiefbroer. Hijzelf heet gewoon Juan. Enfin, na de hartelijke ontvangst krijgen we in een apart gebouwtje een fraaie kamer toebedeeld. En dan begint het leeghalen van de camper. Wat kan een mens een spullen verzamelen tijdens zo’n reis. We lopen wel 5x heen en weer.

Het is al na 16 uur als we nog maar de kop van Lago Argentino rijden. Dat is wel een stuk verder dan we dachten. Klein inschattingsfoutje. Het is een deel van Ruta 40 naar El Chalten. In de verte duikt al snel de bekende berg Fitzroy op 🏔️. Maar eigenlijk is er onderweg niets bijzonders, behalve de politiecontrole. Een glimlach, zeggen dat je toerist bent en even een rondje rijdt, doet vaak wonderen en nu ook. We rijden tot aan de mirador over Lago Argentino, waar we ook de camper van binnen schoonmaken. Wel een dure schoonmaak want we rijden alweer de eerste liters van de tankbeurt eraf, maar oke. Rond half 7 zijn we terug bij het pension. We twijfelen of we in het centrum nog wat te eten gaan halen of toch maar de restjes van wat we hebben opmaken. Het wordt het laatste en dat betekent dat we aan de cup a soup met kikkererwten zitten, ieder een broodje met kaas en tomaat en een zak chips 🥪. Maar we kijken er wel TV bij! 😆. Het lukt John nèt niet om z’n wijn op te maken.

Net als John bezig is zijn 3 weken baard te scheren, wordt op de deur geklopt. Het is net na 20 uur en het is onze verhuurder Anibal al. Lekker op tijd, wat nou mañana mañana. Nu moet Patrice maar het mannenwerk doen en de camper opleveren. Anibal is erg tevreden over onze schoonmaakactie (duh…). Hij vraagt hoe het ging, of we het leuk hebben gehad, of er problemen met de camper waren en of er dingen zijn die ons zijn opgevallen en die hij moet weten. Het enige dat we kunnen bedenken is de koelkast, waar geen slot op zit en die we tijdens het rijden steeds met een koffer hebben moeten stutten. Als dat alles is….